Sırbistan’da halk, 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçim için sandık başına gidiyor. Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre, 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanma hakkına sahip.
Seçimlerde milletvekilleri, nispi temsil sistemine göre tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle belirlenecek. Ulusal azınlık listeleri için yüzde 3’lük seçim barajı uygulanmayacak. Parlamentoda çoğunluğu sağlamak için 126 sandalye elde etmek gerekiyor.
Seçimler, yaklaşık iki yıldır süren ve 1 Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonunda bir beton sundurmanın çökmesiyle 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarının gölgesinde yapılacak. Bu protestolar, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşmüştü.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic’in eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalamasıyla erken seçim süreci başlamıştı. Seçime katılmak için RIK’e 19 liste başvurdu, ancak bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alacak. Bu listelerden dokuzu ulusal azınlık statüsünde bulunuyor.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den beri iktidarda olan Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi yer alıyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” bulunuyor.
Seçimde ayrıca “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler”, “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” ve “Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif” gibi listeler de yarışacak. Azınlık listeleri arasında ise Rasim Ljajic’in SDP/CDP’si, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisi (SPP) ve Sancak Demokratik Eylem Partisi (SDA) gibi oluşumlar yer alıyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Vucic’in başbakan adayı olduğu “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketler, iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğunu gösteriyor. Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması durumunda onları tebrik edeceğini belirtmişti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere uluslararası gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
