İngiliz gazetesi Financial Times’ın haberine göre, ABD yönetimi Avrupa’daki nükleer konuşlanmasını genişletmeyi hedefliyor. Washington’ın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip savaş uçaklarına ev sahipliği yapacak müttefik ülke sayısını artırmak amacıyla NATO üyeleriyle görüşmeler yürüttüğü öne sürüldü. Bu kapsamda özellikle Polonya ve Baltık ülkeleri, yeni üsler için değerlendirilen yerler arasında bulunuyor.
ABD’nin, NATO’nun nükleer paylaşım ve caydırıcılık çerçevesini genişletme hedefiyle hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen savaş uçaklarının konuşlandırılabileceği yeni üsler üzerinde çalıştığı aktarıldı. Bu planların, Avrupa’nın güvenlik mimarisini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıdığı belirtiliyor.
Olası bir genişleme planının en dikkat çekici yönlerinden biri, mevcut komuta zincirinde herhangi bir değişiklik öngörmemesi. Avrupa’daki belirli üslerde depolanmaya devam edecek nükleer başlıkların tüm kontrol ve kullanım yetkisinin ABD’nin elinde kalacağı vurgulandı. Washington’ın nükleer silahlar üzerindeki tasarruf ve operasyonel kontrolünü herhangi bir müttefik ülkeye devretmeyi planlamadığı ifade edildi.
Uzman değerlendirmelerine göre, NATO’nun mevcut nükleer paylaşım programı kapsamında Belçika, Almanya, İtalya ve Hollanda’daki üslerde yaklaşık 100 adet ABD yapımı B61 tipi nükleer bomba bulunuyor. Bu bombalar, NATO’nun nükleer caydırıcılık stratejisinin temel unsurları arasında yer alıyor.
Öte yandan, ABD’nin son dönemde aldığı bazı askeri kararların NATO içinde tartışmalara neden olduğu belirtiliyor. Washington yönetimi daha önce Almanya’da konuşlu yaklaşık 38 bin Amerikan askerinden 5 binini geri çekme planını açıklamış, ayrıca Polonya’ya gönderilmesi planlanan 4 bin Amerikan askerine ilişkin projeyi de iptal etmişti.
Söz konusu kararların NATO içinde yeterli istişare yapılmadan ve ittifak üyelerine danışılmadan alındığı yönündeki eleştiriler, ittifak içerisinde güven krizi yaşanabileceği endişelerini artırdı.
İngiliz basınında yer alan bu iddialar, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun gelecekteki caydırıcılık stratejileri konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi. ABD yönetiminden söz konusu planlara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. NATO’nun doğu kanadında nükleer kapasitenin genişletilmesine yönelik olası adımların önümüzdeki dönemde daha netlik kazanması bekleniyor.
