İyot minerali vücutta tiroid hormonlarının yapımında yer alarak enerji metabolizması başta olmak üzere birçok önemli görevi üstlenir. Tiroid hormonları olan tiroksin ve triiyodotironin için gerekli olan iyot, vücudun normal büyüme ve gelişmesi için gereklidir. Ayrıca, hamilelik ve bebeklerin iskelet ve sinir sistemi gelişimi için de hayati öneme sahiptir.
Sağlıklı bir erişkinin vücudunda yaklaşık 15-20 mg iyot bulunmaktadır. İyodun büyük bir kısmı tiroid bezinde depolanır ve tiroid hormonlarının yapısında kullanılır. İyotun günlük alım miktarı çocuklarda 90-120 mikrogram iddaci , yetişkinlerde 150 mikrogram , hamile veya emziren kadınlarda ise yaklaşık 250 mikrogram olarak önerilmektedir.
İyot eksikliğinin temel nedeni besinler yoluyla yeterince iyot alınamamasıdır. Deniz ürünleri, iyotlu tuz ve bazı sebzeler iyotun önemli kaynaklarıdır. İyot eksikliği durumunda guatr oluşumu, cilt sorunları, kilo alma, zihinsel sorunlar gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
İyot eksikliği, hamilelikte bebek gelişimini olumsuz etkileyebilir, çocuklarda zeka gerilikleri ve yetişkinlerde tiroid hastalıklarına yol açabilir. Ayrıca, hiperaktivite, dikkat bozukluğu gibi rahatsızlıklar da görülebilir. İyot eksikliği kronikleşirse tiroid iddaci giriş kanseri riski artabilir.
İyot eksikliğini önlemek için iyotlu tuz kullanımı önemlidir. Ayrıca, balık, deniz ürünleri, süt, yumurta gibi iyot açısından zengin besinlerin tüketilmesi önerilir. Besinlerin taze ve doğal halde tüketilmesi ve aşırı işlemden kaçınılması da iyot yetersizliğini önlemede etkili olabilir.
İyot eksikliği teşhisi konulan bireylerin guatrojen besinlerden kaçınması ve doktor önerileri doğrultusunda takviyeler alması gerekmektedir.
