Türkiye’deki kooperatifler, bu yılın ocak-mayıs döneminde 47 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Bu rakam, kooperatiflerin dış ticaretteki payının giderek arttığını gösteriyor. İhracat yapan kooperatif sayısı da 2019’dan bu yana önemli bir yükseliş kaydetti.
6 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü kapsamında derlenen bilgilere göre, kooperatifler ekonomik kalkınmanın yanı sıra toplumsal uyum ve barışın güçlenmesine de katkı sağlıyor. Türkiye’de kooperatifler, üretimi artırma, istihdamı destekleme, kadın girişimciliğini güçlendirme ve kırsal kalkınma gibi alanlarda ekonomiye önemli ölçüde değer katıyor.
Üreticilerin bir araya gelerek daha düşük maliyetle üretim yapmasını sağlayan kooperatifler, finansmana erişim ve ürünlerini daha güçlü pazarlara ulaştırma konularında da kilit rol oynuyor. Bu kapsamda, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanıyor. Bu plan, kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin güçlendirilmesi ile dijital dönüşümlerinin hızlandırılmasını hedefliyor.
Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, Türkiye’de yaklaşık 50 bin kooperatif bulunuyor. En fazla kooperatifin bulunduğu iller Ankara, İzmir ve İstanbul olarak sıralanıyor. Bakanlık tarafından hayata geçirilen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) ile 2020 yılından bu yana kooperatiflere proje bazında destekler veriliyor. Bu program kapsamında, özellikle kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflerin üretim ve istihdamı artıracak projeleri makine, ekipman ve nitelikli personel istihdamı konularında destekleniyor.
KOOP-DES ile 2020-2025 yılları arasında 848 kooperatifin 907 projesine toplam 151,5 milyon lira hibe sağlandı. Ayrıca, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve TESKOMB işbirliğiyle kooperatiflere 4,5 milyar liralık kredi paketi sunuldu. Bu yıl destek tutarlarında da artışa gidilerek, belirli koşulları sağlayan kooperatifler için makine ve ekipman alım destek limitleri yükseltildi.
Kooperatiflerin dış ticarete katkısı da artış gösteriyor. 2019 yılında 61,2 milyon dolar olan kooperatif ihracatı, geçen yıl 96,2 milyon dolara ulaştı. Bu yılın ilk beş ayında ise 47 milyon dolarlık dış satım yapıldı. İhracat yapan kooperatif sayısı da 2019’da 12 iken, geçen yıl 55’e yükseldi. Bu yılın ocak-mayıs döneminde ise 73 kooperatif ülke ihracatına katkıda bulundu. Bu artış trendi, kooperatiflerin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün arttığını ve gelecekte daha büyük ihracat rakamlarına ulaşma potansiyelini ortaya koyuyor.
