Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, araştırma, geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine yönelik vergi teşvikleri 2024 yılında önemli bir artış gösterdi. Geçen yıl uygulanan dolaylı AR-GE teşvikleri, önceki yıla göre yüzde 59,5’lik bir yükselişle 169 milyar 33 milyon liraya ulaştı.
2023 yılında 105 milyar 977 milyon lira olarak kaydedilen AR-GE vergi teşvikleri, 2024’te rekor seviyeye çıktı. Bu teşvikler arasında en büyük payı 86 milyar 105 milyon lira ile gelir vergisi stopaj desteği aldı. Kurumlar vergisi desteği 81 milyar 63 milyon lira, gelir vergisi desteği 1 milyar 725 milyon lira ve katma değer vergisi (KDV) desteği ise 141 milyon lira olarak gerçekleşti.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9’u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1’i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden elde edildi. 2024 yılında AR-GE teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 11 bin 835 olarak belirlendi.
Bu girişimler arasında bilgi ve iletişim sektörü 6 bin 98 ile ilk sırada yer alırken, imalat sanayi 2 bin 421 ve mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler 1627 girişimle takip etti. 4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan vergi teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon liraya ulaşırken, bunun yüzde 71,2’si bilgi ve iletişim sektörüne yöneldi.
5746 sayılı Kanun kapsamında ise 39 milyar 561 milyon liralık teşvik sağlandı. Bu tutarın yüzde 72,9’u imalat sektörüne aktarıldı. Toplamda 7 bin 87 girişimin gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlandığı görüldü.
KOBİ’lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olarak kaydedildi. Büyük ölçekli girişimler, toplam teşviklerin yüzde 61,8’inden faydalanırken, KOBİ’lere sağlanan 64 milyar 596 milyon liralık teşviklerin dağılımı orta, küçük ve mikro ölçekli girişimlere göre yapıldı.
